بیوفیدبک (biofeedback)

بیوفیدبک چیست؟

بیوفیدبک روش نوین درمانی است که با به کارگیری ابزارهای الکترونیکی، اطلاعات مربوط به فعالیت سیستم خود مختار بدن را  پردازش کردهو در قالب فیدبک صوتی و دیداری به فرد می دهد

در این روش حسگرهای غیر تهاجمی مانند چسب ثبت نوار قلبی به بدن فرد وصل شده و فرد با به دست آوردن اطلاعات لازم در مورد بدن خود کنترل ارادی نسبت به آنها پیدا می کند. از طریق

این روش (بیوفیدبک) ما می‌توانیم نسبتبه نرخ تنفس، ضربان قلب، میزان تعریق، درجه حرارت بدن و همچنین تنش عضلانی آگاهی داشته و آنها را در جهت ارتقای عملکرد جسمی وذهنی خود

تغییر دهیم . در اصل بیوفیدبک وضعیت سلامت و عملکرد فیزیکی، دادن قدرت استفاده از افکار برای کنترل بدن را می دهد و اغلب به عنوان یک شیوه یآرمیدگی به کار می رود. از این روش برای

درمان اضطراب، استرس، میگرن، سردردهای تنشی، سندرم روده تحریک پذیر (IBS) و نیز فشارخون استفاده می‌شود. استفاده از این روش، هیچگونه عوارض جانبی نداشته و تاثیرات آن به مراتب

ماندگارتر از درمانهای دارویی می‌باشد. بیوفیدبک را میتوان نوعی ورزش و تمرین به جهت ارتقا و افزایش سلامت روانی در نظر گرفت.

 

اهداف بیوفیدبک سه دسته اند:

  • آگاهی: افزایش آگاهی از فرایندهای فیزیولوژیکی.
  • تغییر : توانایی خود تنظیمی عملکردهای فیزیولوژیک بدن.
  • تعمیم : پیشرفت طولانی صرفا زمانی ممکن است که مهارت های یاد گرفته شده در مطب درمانگر به محیط زندگی روزانه تعمیم داده شود.

اختلال هایی که توسط بیوفیدبک بهبود می یابند:

اختلالات اضطرابی، فشار خون بالا، سندرم روده تحریک پذیر، دردهای مزمن، اختلالات خواب، سردرد های میگرنی و تنشی، و برخی اختلالات دیگر

جز اختلالاتی محسوب می شوند که بیوفیدبک در درمان و بهبودی آن ها نقش موثری دارد.

رابطه بیوفیدبک با عملکرد ورزشکاران:

یکی از کاربرد های بیوفیدبک استفاده از آن در بهبود عملکرد ورزشکاران می باشد.

از آن جایی که ورزش کاران دوست دارند عملکردی خوب، بدون نقص و بدون فشار و استرس داشته باشند، استفاده از این روش و حسگرهای

بیوفیدبک می‌تواند واکنش هیجانی یا فیزیولوژیکی ورزشکار به استرس یا فشار را تحت نظر گرفته و آنها را در جهت دلخواه تغییر دهد.

به عنوان مثال، بازیکن گلف میتواند از فیدبک شنیداری حسگر تنش ماهیچه‌ای (EMG) استفاده کند تا کاهش تدریجی در انقباض عضله

را در طول چند ثانیه قبل از پرتاب روتینش دنبال نماید.

مزیت بیوفیدبک بر سایر روش های درمانی چیست؟

بیوفیدبک یک روش درمانی مراجع محور است و برخلاف سایر روش های درمانی که در آن بیمار به پزشک، روانشناس یا دارو وابسته است و درمانش بستگی به آنها دارد، در این روش

خود بیمار است که در درمان نقش اساسی دارد.

در این روش،مراجع تغییرات بوجود آمده و پیشرفت درمانی را در نمودارهای ثبت شده از عملکرد بدن خود مشاهده خواهد کرد و پیشرفت درمانی به صورت کاملا عینی و ملموس خواهد بود.

زمانی که سایر درمان ها برای برخی مراجع ها مناسب نیست. به عنوان مثال کودکان و نوجوانان معمولا به سختی درگیر روان درمانی یا دارو درمانی می‌شوند و این در حالی است که بیوفیدبک

جذاب بوده و تمایل آن ها را به شرکت در جلسات جذب می نماید. زمانی که سایر روش های درمان اجرا شده نتیجه موفقیت آمیزی نداشته است (به عنوان مثال میگرن‌ها، سردردها و اضطراب مقاوم به

درمان).زمانی که به دلایلی استفاده از سایر روش های درمانی ممنوع باشد ( دوران بارداری و …).همچنین این روش بر خلاف سایر روش های درمانی هیچ گونه عارضه ای ندارد و تاثیر پایدارتری دارد.